Een tweetrapsmaking werkt in uw voordeel!

Veel klanten komen bij ons met vragen over een tweetrapsmaking. Wat houdt dat nou precies in en “wanneer heb je zoiets nodig”?

Een tweetrapsmaking kan heel goed worden ingezet als instrument om successierechten te besparen. Dit komt met name aan de orde als één of meer van uw kinderen alleenstaand is. Stel: een alleenstaande dochter erft van u en komt daarna zelf te overlijden. Ze heeft broers en zussen als erfgenaam. Het tarief voor hen ligt tussen de 26% en 53%. Maar als u een tweetrapsmaking in uw testament had gezet, zou het tarief voor de broers en zussen, uw andere kinderen, tussen de 5% en de 27% hebben gelegen! Door zo'n tweetrapsmaking krijgen de broers en zussen namelijk juridisch gesproken het gedeelte van de erfenis dat hun zus van de ouders heeft geërfd via de testamenten van de ouders.

Er zijn ook andere voorbeelden te geven waarin een tweetrapsmaking heel bruikbaar is.
Bijvoorbeeld als u gescheiden bent en kinderen heeft. Immers, als u als gescheiden vader of moeder iets nalaat aan uw kinderen, en een kind vervolgens overlijdt zonder partner of kinderen, erft uw ex-partner nog een deel van uw erfenis. Als u daar problemen mee heeft, kunt u in uw testament laten bepalen dat uw ex-partner niet via de kinderen een deel van uw erfenis mag krijgen. In de tweetrapsmaking kan worden opgenomen dat bijvoorbeeld de broers en zussen van het kind de erfenis krijgen of bijvoorbeeld uw familie. Zo kunt u uw ex-partner volledig uitsluiten van uw erfenis.

Een tweetrapsmaking is overigens iets anders dan een ‘uitsluitingsclausule’. Met zo'n clausule kunt u bijvoorbeeld regelen dat uw eventuele schoonzoons of schoondochters bij een echtscheiding geen aanspraak kunnen maken op uw erfenis. Maar aan een uitsluitingsclausule hebt u niet genoeg als het voor u ook van belang is dat het vermogen na het overlijden van uw kind bij de kleinkinderen terechtkomt in plaats van bij de koude kant! Dan heeft u echt een tweetrapsmaking nodig. Als u alleen een uitsluitingsclausule heeft in uw testament kan uw kind namelijk via zijn of haar testament zélf bepalen waar het vermogen terecht komt. Ook indien uw kind geen testament gemaakt heeft, zullen de van u geërfde goederen bij overlijden van uw kind normaliter volgens de wettelijke verdeling bij de partner van uw kind terechtkomen.

Een uitwerking ter verduidelijking.Stel, u heeft een fraaie verzameling en zou graag zien dat die bij uw enige zoon terecht komt en daarna bij de kleinkinderen. Uw zoon is in gemeenschap van goederen gehuwd. Zou u alleen een uitsluitingsclausule in uw testament opnemen, dan heeft uw schoondochter weliswaar bij echtscheiding geen recht op uw verzameling, maar bij het overlijden van uw zoon wél (ervan uitgaande dat uw zoon in zijn testament heeft bepaald dat zijn vrouw alles erft; overigens speelt het ook als bij gebreke van een testament de wettelijke verdeling van toepassing is). En dat betekent dat als uw schoondochter na het overlijden van uw zoon iemand anders ontmoet waarmee ze gaat trouwen, de verzameling wel eens bij haar nieuwe echtgenoot terecht kan komen.
U kunt dit voorkomen door in uw testament een tweetrapsmaking op te nemen waarin u beschrijft dat als uw zoon na u overlijdt, uw verzameling moet worden doorgegeven aan de kleinkinderen. Uw zoon kan hier niets tegen doen; uw schoondochter evenmin.

De erfgenaam die iets erft met de last van een tweetrapsmaking wordt “de bezwaarde” genoemd; degene die in tweede instantie verkrijgt “de verwachter”.

In de praktijk is meestal sprake van een fidei-commis-de-residuo. Dat wil zeggen dat het geërfde wel mag worden gebruikt en dat daarop mag worden ingeteerd en dat alleen hetgeen over is van het oorspronkelijk geërfde naar de verwachters gaat. Het is zinvol om in het testament richtlijnen op te nemen hoe een en ander zal worden geadministreerd.